background navigation
Terug naar Kennisbank

PGS 15: Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen

PGS 15 stelt bindende eisen aan de opslag van verpakte gevaarlijke stoffen, zoals brandveiligheid, arbeidsveiligheid en milieuveiligheid. PGS 15 (Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen) geldt voor bedrijven die op grote schaal verpakte gevaarlijke stoffen opslaan, zoals chemiebedrijven en afvalverwerkers. Hierbij kan het gaan over radioactieve, giftige en oxiderende stoffen in gasflessen of opslagtanks.

Afhankelijk van de ADR-klasse waarin een stof valt, moet vanaf een bepaalde hoeveelheid een vergunning worden aangevraagd bij de gemeente of provincie. Lithium-ion-batterijen en lithium-ion-accu’s vallen officieel niet onder PGS 15, maar worden er wel vaak onder gerekend. Momenteel werkt men aan een apart PGS-document voor batterijen en accu’s, PGS 37.

PGS 15 in 10 punten

  1. PGS 15 maakt onderdeel uit van de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS), die is opgesteld door de Nederlandse overheid
  2. De Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen geldt voor bedrijven die op grote schaal verpakte gevaarlijke stoffen opslaan
  3. Verpakte gevaarlijke stoffen zijn onder meer radioactieve, giftige en oxiderende stoffen. Deze kunnen zijn opgeslagen in spuitbussen, gasflessen of opslagtanks
  4. Voor verpakte gevaarlijke stoffen moet bij de opslag vanaf een bepaalde hoeveelheid een vergunning worden aangevraagd bij de gemeente of provincie. Deze ondergrens is afhankelijk van ADR-klasse waarin de stof valt
  5. Voor verpakte gevaarlijke stoffen gelden strikte opslageisen en -voorschriften over brandveiligheid, gezondheid en milieuveiligheid
  6. De eisen en voorschriften in PGS 15 zijn bindend
  7. Maatregelen in PGS 15 richten zich op de ruimte en omstandigheden waarin de verpakte gevaarlijke stoffen moeten worden opgeslagen
  8. Bij de maatregelen is onderscheid gemaakt in het type stof en de hoeveelheid waarin die is opgeslagen
  9. Lithium-ion-batterijen en lithium-ion-accu’s vallen officieel niet onder PGS 15, maar worden er wel vaak onder gerekend
  10. Batterijen en -accu’s krijgen binnen een paar jaar een eigen PGS-document: PGS 37

PGS 15

PGS 15 is een document van de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen. PGS 15 gaat over de opslag van verpakte gevaarlijke stoffen. Onder gevaarlijke stoffen vallen onder meer brandbare, radioactieve, oxiderende en giftige stoffen. Ze kunnen een gevaar vormen vanwege een laag smeltpunt, vatbaarheid voor zelfontbranding of bij contact met lucht. Verpakte gevaarlijke stoffen zijn in PGS 15 onderverdeeld in een ADR klasse.

PGS 15 wordt net als PGS-documenten om de paar jaar geactualiseerd. De meest recente versie stamt uit 2016. De nieuwe versie verschijnt naar verwachting in 2020.

In de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen staat een overzicht met voorschriften, eisen en criteria over verpakte gevaarlijke stoffen. Deze zijn gebaseerd op mogelijke scenario’s die zich kunnen voordoen met gevaarlijke stoffen. Risico’s zijn bijvoorbeeld brandgevaar, gevaren voor de gezondheid (kankerverwekkende stoffen) en verontreiniging van het milieu. Gevaren kunnen ontstaan wanneer gas of vloeistof ontsnapt, in brand vliegt of in aanraking komt met een andere stof. Risicovolle stoffen kunnen op verschillende manier verpakt zijn, zoals in spuitbussen, gasflessen en (tank)containers.

Bedrijven met verpakte gevaarlijke stoffen

PGS 15 geldt voor bedrijven die op grote schaal met verpakte gevaarlijke stoffen te maken hebben, zoals chemiebedrijven en afvalwerkers. Voor het aanvragen van een vergunning voor de opslag van verpakte gevaarlijke stoffen geldt een ondergrens. Deze is afhankelijk van de ADR-klasse waarin de stof valt. De ondergrens varieert van 1 tot 250 liter of kilogram. Stoffen die onder deze grens liggen, moeten nog steeds verantwoord worden opgeslagen, maar vallen niet onder de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen.

Wettelijk bindend

PGS 15 valt onder landelijke wetgeving zoals het Activiteitenbesluit, de Arbeidsomstandighedenwet en de WABO (bouw- en milieuactiviteiten). Bedrijven die werken met verpakte gevaarlijke stoffen zoals beschreven in de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen, hebben een vergunning nodig. In de meeste gevallen kan die worden aangevraagd bij de gemeente, bij grote risicogevallen bij de provincie.

De normatieve voorschriften zijn dus bindend. Een bedrijf mag wel afwijken van de maatregelen die in PGS 15 zijn voorgeschreven. In dat geval moet een bedrijf bij het aanvragen van een vergunning aantonen dat de maatregelen aan de minimale veiligheidseisen voldoen.

Maatregelen in PGS 15

De maatregelen die staan beschreven in PGS 15 betreffen veiligheidsmaatregelen. Deze zijn onder te verdelen in drie groepen:

  • Brandveiligheid
  • Arbeidsveiligheid
  • Milieuveiligheid

Maatregelen gaan onder meer over de ruimte waarin de verpakte stoffen liggen opgeslagen. Deze moet bijvoorbeeld zijn voorzien van brandmelders en -blussers. Ook moeten sommige stoffen gescheiden zijn opgeslagen en zich buiten rijroutes van heftrucks en ander transport bevinden.

Bepaalde stoffen mogen alleen worden opgeslagen in speciale veiligheidskasten. Ook de temperatuur is van belang. Zo mogen spuitbussen niet worden opgeslagen boven de 50 graden. Daarnaast moet er minstens een halve meter ruimte zitten tussen de verpakte stoffen en het plafond.

Maatregelen voor kleine en grote opslag

Voor de bepaling van maatregelen is ook de hoeveelheid van de verpakte stof van belang. PGS 15 maakt onderscheid tussen kleine (minder dan 10 ton) en grote (meer dan 10 ton) opslag van gevaarlijke stoffen. Voor kleine opslag geldt in veel gevallen dat een basisvoorziening volstaat en een maximale stapelhoogte van 3,6 meter. Ook moeten sommige verpakte stoffen met een hekwerk zijn afgesloten bij opslag in de buurt van andere verpakte gevaarlijke stoffen.

Voor opslag boven de 10 ton gelden strengere voorschriften voor verpakte gevaarlijke stoffen. Hoe brandbaarder de stof, hoe zwaarder het beschermingsniveau. Vereisten zijn onder meer bluswateropvang, branddetectie en brandbestrijdingssystemen. Daarnaast mag het totale vloeroppervlakte van verpakte stoffen boven de 10 ton niet meer dan 2500 vierkante meter bedragen en zijn er beperkingen voor stapelhoogte.

Batterijen en accu’s

Batterijen en accu’s zijn officieel niet opgenomen in PGS 15. Lithium, de stof die in batterijen en accu’s zit, valt namelijk niet onder een ADR-klasse. Omdat aan de opslag van lithiumbatterijen en -accu’s wel risico’s kleven en ze (nog) geen eigen PGS-document hebben, gelden voor lithiumbatterijen en lithiumaccu’s momenteel verschillende opslageisen en veiligheidsvoorschriften uit de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen.

De afgelopen jaren hebben lithiumbatterijen en -accu’s door de ontwikkeling van mobiele telefonie, laptops en elektrische voertuigen een sterke vlucht genomen. Daarom krijgen Lithium-ion-batterijen en lithium-ion-accu’s een eigen PGS-document, PGS-37. PGS-37 zal betrekking hebben op de bedrijfsmatige opslag van lithiumbatterijen en -accu’s en Energie Opslag Systemen (EOS). De richtlijnen en maatregelen in PGS-37 zullen grotendeels gebaseerd zijn op die van PGS 15.

Door de sterke groei van mobiele telefonie, laptops en elektronische apparatuur is voor de verplichte inname van Afgedankte Elektrische en Elektronische Apparatuur (AEEA) een aparte richtlijn opgesteld: WEEE, over de inname van e-waste.