background navigation
Terug

Veiligheid lithium-ion: alleen de stekker uit een opgeladen accu halen voldoet niet

De lithium-ionbatterij, ook wel genoemd lithium accu, is een echte krachtpatser. Zij heeft veel vermogen, laadt supersnel op en gaat ook nog eens tot zeven keer langer mee dan een ‘gewone’ alkalinebatterij. Geen wonder dat u deze batterij of accu veel vaker verkoopt, installeert, inneemt of verwerkt. Maar denkt u wel aan de veiligheid als u werkt met deze superkrachtige lithium-ionbatterij?

De kracht van lithium-ion

Hoe komt die lithium-ionbatterij toch zo krachtig? Dat heeft alles te maken met de chemische samenstelling. In een lithium-ionbatterij zitten verbindingen van lithium − het lichtste metaal ter wereld dat we vooral winnen in Chili en Australië. Die lithiumverbindingen reageren op elkaar, waardoor elektrische energie vrijkomt. Veel meer dan in alkalinebatterijen. Dat komt doordat lithium een grote energiedichtheid heeft. In een lithium-ionbatterij past dus meer energie. Daardoor is hij krachtiger en geschikt voor apparaten die veel stroom verbruiken.

Meer kracht, groter gevaar

Horloges, telefoons, laptops, tuingereedschap, drones, medische apparatuur, e-bikes, auto’s en pompinstallaties: voor veel elektrische producten is een lithium-ionbatterij tegenwoordig dé energiebron. Maar hoe krachtiger een batterij of accu, hoe voorzichtiger we ermee om moeten gaan. Bij verkeerd gebruik kan een lithium-ionbatterij spontaan ontbranden of zelfs ontploffen. Bijvoorbeeld door blootstelling aan hitte of contact met water. Maar ook door het gebruik van niet-originele laders, het overladen van de batterij of door beschadigingen.

Veilig werken met lithium-ionbatterijen

Door het toenemend gebruik van lithium-ionbatterijen neemt ook het aantal incidenten toe. Incidenten gebeuren veelal tijdens het opladen, door het gebruik van niet-originele laders, het overladen van de batterij of door beschadigingen. Bij normaal gebruik zijn lithium-ionbatterijen absoluut veilig. Het is dus zaak dat u verantwoord omgaat met deze krachtpatsers, of u nu fietsendealer, garagehouder of installateur bent. En zonder gekheid: dat begint bij het lezen van de handleiding die uw leverancier heeft bijgeleverd. Dat is belangrijk, omdat elke batterij of accu is ontworpen voor een specifiek product. Met andere woorden: geen enkele lithium-ionaccu is hetzelfde. Zorg dus voor gedegen kennis van de accu’s waar u mee werkt.

BMS bewaakt veiligheid lithium-ion

Alkalinebatterijen hebben een ventiel, waardoor ze bij kortsluiting hun gas kwijtkunnen. Zo’n ventiel hebben lithium-ionbatterijen niet: zij zitten juist in een hermetisch afgesloten omhulsel. Hoe kunnen we dan zorgen dat het voltage of de temperatuur niet te hoog wordt? Daarvoor heeft elke grotere lithium-ionaccu een BMS: een batterijenmanagementsysteem. Dit systeem regelt de communicatie tussen accu, motor en display. Zo kunt u het voltage monitoren bij het laden en ontladen en waarschuwt het BMS u als een accu oververhit dreigt te raken.

Klachten? Vraag deskundig advies

Lithium-ionbatterijen en hun bijbehorende BMS worden voor gebruik uitgebreid getest. Fabrikanten en leveranciers volgen hierbij de geldende veiligheidsnormen voor opslag en vervoer. Merkt u desondanks dat uw batterij niet naar behoren functioneert? Bijvoorbeeld door een lekkende vloeistof, overmatige hitte, een sterke geur, rook of vonken? Denk dan eerst aan uw eigen veiligheid en dek de batterij af met droog zand. Vraag vervolgens advies aan uw leverancier. Die heeft de deskundigheid om te bepalen of vervanging of reparatie mogelijk is.

Tien tips voor het veilig omgaan met lithium-ionbatterijen

  • 1. Lees de handleiding zorgvuldig.
  • 2. Gebruik alleen de geleverde of geadviseerde batterij en lader.
  • 3. Haal de batterij van de lader als deze vol is.
  • 4. Stel het product en de lader niet bloot aan vrieskou of volle zon.
  • 5. Laad de batterij tenminste eens in de drie maanden op.
  • 6. Is de batterij gevallen, beschadigd, vervormd of niet meer te gebruiken? Lever deze in!Bekijk de instructiekaart voor het veilig en verantwoord inleveren van lithium-ionbatterijen 
  • 7. Gebruik rookmelders in de ruimte waar u batterijen oplaadt.
  • 8. Laat uw batterij altijd door een deskundige onderhouden.
  • 9. Leg de batterij tijdens het opladen vrij en op een stabiele onbrandbare plek neer.
  • 10. Laad de batterij bij voorkeur overdag op.

Opslag, vervoer, sorteren en recyclen

Al jaren maken belangenverenigingen zich hard voor de veiligheid van lithium-ionbatterijen, samen met de brandweer en overheid. Zo geeft RAI Vereniging fietsdealers voorlichting over het veilig opslaan en vervoeren van fietsaccu’s. Stibat verzorgt het inzamelen, sorteren en recyclen van alle lithium-ionbatterijen, waaronder opgebruikte fietsaccu’s.

Samenwerken aan veiligheid lithium-ion

Kortom: werkt u professioneel met lithium-ionbatterijen of lithium-ionaccu’s? Denk dan altijd om de veiligheid van uzelf en uw omgeving. Niet alleen bij het opladen, ook bij onvoorziene klachten en bij het opslaan, vervoeren, sorteren en recyclen. Laat u goed informeren, win zo nodig deskundig advies in en schakel altijd een professional in voor de inzameling en recycling. Meer weten? Lees onze whitepaper over lithiumbatterijen of neem contact op met Pieter Bremmer van Stibat via 079 – 363 20 90 of pieter.bremmer@stibat.nl.